Dëgjimi i muzikës çdo ditë nuk është vetëm një kënaqësi emocionale apo kulturore, por mund të jetë edhe një mburojë e vërtetë për shëndetin e trurit.

Një zbulim që vjen nga shkenca: muzika si aleate e trurit

Sipas një studimi të ri të publikuar në revistën shkencore Geriatric Psychiatry, dëgjimi i vazhdueshëm i muzikës lidhet me një ulje të ndjeshme të rrezikut të demencës, përfshirë edhe formën më të përhapur të saj: sëmundjen e Alzheimerit.

Studimi është fokusuar te persona mbi moshën 70 vjeç, pra grupmosha më e rrezikuar nga sëmundjet neurodegjenerative, dhe ka nxjerrë në pah rezultate që po tërheqin vëmendjen e komunitetit shkencor ndërkombëtar.

Shifra që flasin qartë: deri në 39% më pak rrezik

Sipas të dhënave të analizuara, personat që dëgjonin muzikë rregullisht kishin një rrezik 39% më të ulët për të zhvilluar demencë, krahasuar me ata që e dëgjonin rrallë ose aspak. Edhe ata që luanin instrumente muzikore përfitonin ndjeshëm, me një reduktim rreziku prej 35%, ndonëse në mënyrë interesante përqindja rezulton pak më e ulët sesa te dëgjimi i thjeshtë i muzikës.

Ata që kombinonin të dyja aktivitetet – dëgjimin dhe luajtjen e muzikës – shfaqnin një ulje të rrezikut të demencës prej 33% dhe një reduktim të rënies njohëse pa demencë prej 22%.

Jo vetëm demenca: përfitime edhe për kujtesën dhe përqendrimin

Studimi ka treguar se përfitimet e muzikës nuk kufizohen vetëm te parandalimi i demencës. Edhe tek personat që nuk shfaqnin shenja të sëmundjes, por kishin rënie të lehtë njohëse, dashamirët e muzikës shënonin rezultate më të mira në testet e kujtesës, përqendrimit dhe funksioneve mendore.

Kjo sugjeron se muzika ndihmon në ruajtjen e elasticitetit të trurit, duke e mbajtur aktiv dhe të stimuluar në mënyrë të vazhdueshme.

Një studim i madh ndërkombëtar

Hulumtimi është udhëhequr nga një ekip shkencëtarësh australianë të Universitetit Monash, në bashkëpunim me institucione prestigjioze si Hennepin Healthcare në Minneapolis dhe Rush Alzheimer’s Disease Center në Shtetet e Bashkuara. Studimi është bazuar në analizën statistikore të të dhënave të rreth 11.000 personave mbi 70 vjeç, të përfshirë në dy projekte të mëdha kërkimore: ASPREE dhe ALSOP.

Në fillim të studimit, asnjë nga pjesëmarrësit nuk vuante nga demenca. Gjatë periudhës së ndjekjes, studiuesit analizuan lidhjen mes zakoneve muzikore, rënies njohëse dhe diagnozave të reja të demencës.

Kujdes me interpretimin: lidhje, jo shkak-pasojë

Shkencëtarët theksojnë se bëhet fjalë për një studim vëzhgues, që tregon një lidhje statistikore, por jo një raport të drejtpërdrejtë shkak-pasojë. Me fjalë të tjera, nuk mund të thuhet me siguri absolute se muzika është shkaku direkt i uljes së rrezikut të demencës.

Siç shpjegon edhe doktoresha Emma Jaffa, një nga koordinatoret e studimit, nuk përjashtohet mundësia që proceset e hershme të demencës të ulin interesin për muzikën, dhe jo anasjelltas. Për këtë arsye, do të nevojiten studime të kontrolluara dhe të rastësishme për të vërtetuar efektin mbrojtës të muzikës.

Muzika dhe shëndeti mendor: një lidhje e njohur prej kohësh

Megjithatë, ideja që aktivitetet mendore mbrojnë trurin nuk është e re. Edhe Organizata Botërore e Shëndetësisë thekson rëndësinë e mbajtjes aktive të mendjes për të ulur rrezikun e demencës. Muzika, për shkak të natyrës së saj komplekse dhe “cerebrale”, është studiuar shpesh në lidhje me Alzheimerin.

Ekspertë si neurologu Benjamin Boller nga Universiteti i Quebec-ut kanë theksuar se luajtja e instrumenteve muzikore, lojërat strategjike si shahu dhe aktivitetet sociale, përfshirë vullnetarizmin, ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit njohës. Edhe muzikoterapia po përdoret gjithnjë e më shumë në geriatrinë moderne si mbështetje për pacientët me demencë.

Një mesazh i thjeshtë, por i fuqishëm

Edhe pse shkenca kërkon ende prova përfundimtare, mesazhi që del nga ky studim është i qartë: muzika është një aktivitet i aksesueshëm, i këndshëm dhe potencialisht shumë i dobishëm për trurin, veçanërisht në moshën e tretë.

Në një botë ku demenca përfaqëson një nga sfidat më të mëdha shëndetësore të së ardhmes, ndoshta zgjidhjet nuk qëndrojnë gjithmonë vetëm te barnat, por edhe te gjestet e vogla të përditshme. Dhe një prej tyre mund të jetë thjesht… të vendosësh muzikën që dashuron dhe ta dëgjosh me zemër.